LOMMEL,
dé natuurstad van Vlaanderen

situering
De stad Lommel, een bedrijvige gemeenschap in volle expansie, is gelegen in de noordwesthoek van de Belgische provincie Limburg. Ten noorden door Nederland (Luyksgestel, Bergeijk), oostelijk en zuidelijk door de Limburgse buurgemeenten Neerpelt, Overpelt, Hechtel-Eksel en Leopoldsburg terwijl westelijk de Antwerpse gemeenten Mol en Balen het grondgebied Lommel begrenzen. Met een oppervlakte van 10.232 ha was Lommel voor de fusies één der grootste gemeenten van België. Lommel wordt doorsneden door de rijkswegen N 712 (Mol-Overpelt), N 746 (Lommel-Leopoldsburg) en de N 715 (Eindhoven-Hasselt). Via de aansluiting met de in aanbouw zijnde noord-zuid (N 74) en de relatief korte afstand tot de E 313, E 314 en de Boudewijnsnelweg heeft Lommel goede verbindingen met het Europese autowegennet. Het Maas-Scheldekanaal in het noorden van de stad is een belangrijke waterweg, die aansluiting geeft op het Albertkanaal en op de industriepolen Antwerpen en Luik. De spoorlijn Antwerpen-Mönchengladbach-Düsseldorf (IJzeren Rijn) passeert de stad en ligt langs of heeft vertakkingen naar de plaatselijke industrieterreinen.

natuurlijk uitzicht
Het natuurlijk uitzicht van de aanwezige natuurelementen hebben een typisch Kempens cachet: geurende naaldbossen, weidse heidevlakten, majestueuze paraboolduinen, minuscule waterloopjes (het zenuwstelsel van de oudste landbouwnederzettingen) op een overwegende zand- en grindbodem. Lommel ligt op de noordwestelijke rand van het Kempens laagplateau, waar de 50 m hoogtelijn (Kattenbos-Eltenbos) de waterscheiding vormt van Maas-(Dommel) en Schelde-(Nete)bekken.

Museum Kempenland
Museum Kempenland bezit een zeer rijke archeologische verzameling. Vooral de collectie werktuigen uit de midden-steentijd is indrukwekkend. Bovendien werd in 1994 de archeologische verzameling van Museum Kempenland nog gevoelig uitgebreid. Immers, het Prehistorisch Museum te Lommel-Kattenbos stond zijn collectie voorwerpen, afkomstig van het ijzertijd-grafveld van Lommel-Kattenbos, in bruikleen af aan Museum Kempenland. Daardoor kan Museum Kempenland u een vrijwel volledig overzicht bieden van wat men zoal aan vondsten uit de prehistorie in de Kempen kan aantreffen. Museum Kempenland is tevens een "teutenmuseum", waarin diverse aspecten van de teutenhandel, vanaf de oorsprong tot aan de teloorgang, aan bod komen. Museum Kempenland heeft naast een verzameling voorwerpen van de teuten ook een uniek "teutenarchief'. Dit archief omvat o.a. reispassen van de teuten, persoonlijke notitieboekjes... U kan in Museum Kempenland een uitgebreide bibliotheek en archiefcollectie raadplegen. De bibliotheek omvat titels aangaande heemkunde, (plaatselijke) geschiedenis, genealogie, toponymie, geografie, volkskunde, archeologie...
Museum Kempenland heeft een speciaal programma “Oertijd” uitgewerkt voor jongeren –12 jaar en +12 jaar

Adres : Dorp 16 te 392O Lommel tel. O11/541335
Openingstijden:
- het ganse jaar: * van dinsdag tot vrijdag: van 9.00u tot 12.00u en
van 14.00u tot 17.00u. * zaterdag en zondag: van 14.00u tot 17.00u.
- feestdagen/maandag gesloten (behoudens afspraak)
Toegangsprijzen: gratis zonder gids/rondleiding € 12,50 voor de gids per groep van 25 personen

De Leyssensmolen -Kattenbos
Lange tijd heeft te Lommel slechts één windmolen gestaan. Het was de molen van Lutlommel, die wellicht al bestond vóór 30 augustus 1304 en die omstreeks 1970 werd afgebroken en heropgebouwd in het Nederlandse stadje Heusden aan de Maas. In 1804 had Peter Cuypers in de Vreyshorring een perceel grond gekocht waarop 5 jaar later een tweede windmolen zou gebouwd worden. Op 15 februari 1809 bekomt hij de definitieve bouwvergunning en in juli van dat zelfde jaar was de molen reeds klaar en verhuurd. Meermaals werd de molen verhuurd, verkocht of overgeërfd tot hij op 15 september 1960 door de gemeente werd aangekocht. In 1963 werd hij afgebroken en heropgebouwd op Kattenbos. Op 21 november 1964 volgde de inhuldiging van deze gerestaureerde maar niet geklasseerde molen. Naar één van de vroegere eigenaars wordt deze molen nog wel eens "Leyssensmolen" genoemd. Na een lange administratieve weg om het bekomen van betoelaging vanaf 1984 is de molen gerestaureerd en zijn er weer gediplomeerde molenaars voor het malen beschikbaar. Op 26 mei 1989 werd de Leyssensmolen eindelijk officieel ingehuldigd en opengesteld voor het publiek. Voor groepen eveneens op aanvraag bij de VVV.

Molenmuseum
Op het domein De Groote Hoef vind je ook het molenmuseum terug. Het werd gehuisvest in de schaapskooi van de oude hoeve. In dit museum kan je enkele werkende maquettes van molens bewonderen, naast molenonderdelen en oude motoren.

Groote Hoef
In 990 zou een zekere Graaf Ansfried zijn landgoed in Lommel aan de kapittelkerk van Hilvarenbeek geschonken hebben. Een deel ervan is de Groote Hoef.
De Groote Hoef bestaat uit een woonstalhuis, de schuur en een schaapskooi. Het woonhuis is een langgevelhoeve met woonhuis en stal onder één dak. Twee open-haarden in huis is opmerkelijk. Vermoedelijk werd de hoeve in het begin geëxploiteerd door paters van Averbode, die geholpen werden door broeders of een boerengezin, vandaar de apart verwarmde kamers.
Om heel het domein te behouden werd de vzw Groote Hoef opgericht in 1975 die er haar handen aan vol heeft gehad om de nodige subsidies vast te krijgen en het domein ( 1,5 ha) zo ver te restaureren. Het domein werd geklasseerd als monument en als landschap op 21 maart 1974.

Dekenale kerk "Sint-Pietersbanden"
Vóór de huidige kerk gebouwd werd, stond er een Romaanse kerk, waarvan de vermelding opduikt in 1346. Dit kerkgebouw brandde af in 1586. Er werd vervolgens een nieuwe, iets kleinere kerk opgetrokken, waarin tussen 1648 en 1800 protestante erediensten werden gehouden. Het schip van de huidige kerk werd gebouwd tussen 1900 en 1902. Het is een neogotisch gebouw. Het kerkmeubilair en de preekstoel stammen uit dezelfde periode. De indrukwekkende laatgotische toren dateert van het einde van de 15e eeuw. Het metselwerk is 40 meter hoog, de spits is 17 meter. De toren vormt een vierkant van 9 meter bij 9 meter, heeft 4 geledingen en huisvest een beiaard. De bijzonder mooie glasramen, die deze kerk sieren, zijn gemaakt door de glazenier Gustaf Ladon uit Gent. Opmerkelijk is dat er maar één glazenier aan de ramen gewerkt heeft, wat zelden voorkomt. Na ruim 3 jaar gewerkt te hebben aan de restauratie van deze glasramen, werden zij in 1990 officieel ingehuldigd. Ook de statige toren en het kerkschip zijn kortelings gerestaureerd.

Duits militaire begraafplaats
(Dodenveldstraat, Lommel-Kattenbos)
De grootste soldatenbegraafplaats uit W.O.II, met erehof en crypte, telt 39.091 Duitse gesneuvelden en ca. 20.000 kruisen (één kruis voor 2 gesneuvelden). In 1946-1947 werden hier de gesneuvelden van 4 voorlopige verzamelkerkhoven overgebracht (Henri-Chapelle, Fosse, Overrepen, Neuville en Condroz met nog 541 Duitse doden uit W.O.I van het soldatenkerkhof te Leopoldsburg). Van 1953 tot 1959 legde de Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge met de hulp van de Duitse jeugd tijdens de vakantiemaanden deze grootse begraafplaats aan (16 ha). Barre zandgrond werd omgetoverd in een purperkleurige heidezone door aanplanting van nieuwe heidestruiken en verschillende boomsoorten. De Volksbund wil door het onderhoud der Duitse graven de slachtoffers herdenken van politiek- en oorlogsgeweld maar tevens hulp bieden aan de ouders door identificatie der gesneuvelden en wereldverzoening betrachten over de graven heen als wil hij beduiden: "Bewaar in uw geweten de vermaning der kruisen tot de vrede!".

Burgemeestershuis met park
De villa werd in 1898 opgetrokken en is in de loop van de 20ste eeuw herhaaldelijk aangepast aan de behoeften van de bewoners. Daar de villa centraal gelegen is heeft het steeds een voorname uitstraling gehad en staat het met zijn decoratief interieur model hoe de gegoede burgerij in die tijd leefde in de Noorderkempen. Na de restauratie zijn zowel de villa als het park een unicum geworden.
TOERISTISCH BEZOEKERSCENTRUM: Twaalf daverende klokslagen leiden de bezoeker naar een verleden, dat van start gaat in het sublieme kader van authentieke muurschilderingen en houtsnijwerk van de inkomhal. Daarna volgt een verbluffende opeenvolging van beeld, klank en licht die je doorheen de aanpalende salons zal loodsen. Voor tekst en uitleg zorgt een “tijdsgeest”, die niet alleen de pracht en praal van de 19e eeuw maar ook enkele toenmalige bewoners tot leven brengt. Goed voor een absolute belevenis, een voor één keer wèl boeiend lesje geschiedenis en een kijk op de bloei van een stad temidden van het weelderige Limburgse groen.
Alsof dit alles nog niet volstond werd op de eerste verdieping een polyvalente verbruikszaal voorzien, waar een videopresentatie toeristisch Lommel en zijn rijke aanbod van vandaag zal voorstellen.
.

De voetgangersbrug
Deze unieke, moderne voetgangersbrug verbindt twee oevers van het Maas- en Scheldekanaal en fungeert in feite als toegangspoort naar het natuur- en wandelgebied De Sahara. Gelegen langs het fietspad naar de Blauwe Kei (maakt deel uit van het fietsroutenetwerk Limburgse Kempen) zie je de brug langzaam opduiken. De S-vormige uitvoering met een fraaie combinatie tussen staal en hout, opgehangen aan twee stalen pylonen, laten de voetgangersbrug bijna helemaal opgaan in het omliggende groen.

De Sahara
De sahara is een zandvlakte die 70 ha groot is. Momenteel wordt er 40 ha gebruikt voor zanduitbating en 30 ha is nog zand.
Dit gebied is een uniek gebied o.w.v. de aparte flora en fauna. Er zijn verschillende wandelingen uitgestippeld. U kan er de stilte nog horen. Hoe dit gebied zo ontstaan is, kan u vernemen tijdens een natuurwandeling o.l.v. een gids.

Mariapark
In augustus 1925 kwamen de eerste Paters Kapucijnen toe te Lommel-Werkplaatsen. Pater Cajetaan De Witte, Kapucijn, was de grote bezieler en stuwkracht achter dit énige en unieke park.
Kunstbetonwerker Michiel Geysels uit Westmeerbeek bouwde in een park, gelegen naast de kerk van Lommel-Werkplaatsen, een grot ter ere van Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes. Tevens werd een groot Heilig Hartbeeld geplaatst. Op 29 april 1928 werden de grot en het beeld plechtig gewijd en vond de eerste bedevaart naar Lommel-Werkplaatsen plaats. Met het oog op de uitgroei en bloei van de bedevaartplaats, speelde Pater Catejaan met de idee om rondom het park een krans van kapellen te bouwen ter ere van de Zeven Weeën van Maria. Het opzet was om elke kapel in zo’n sfeer en kader te plaatsen dat de smart van de Heilige Maagd sprekend zou worden uitgebeeld.
Met de bouw van de kapellen kwam echter geen einde aan Catejaans ideeën. In 1938 werd een stuk heidegrond aangekocht, achter het reeds bestaande park. Op die grond wenste Catejaan over te gaan tot de bouw van een openlucht-kruisweg.
De Kruisweg werd op 22 mei 1949, in aanwezigheid van Pater Matthias Vermang, provinciaal der Kapucijnen, ingewijd.
Het volledige Mariapark bestaat uit een openluchtkruisweg, grot en H. Hartbeeld, de zeven smarten van Maria, kerststal, H. Jozefkapel, Heilige Franciscus van Assisi Heilige Ludwinakapel

Topevenementenhal De Soeverein
De Soeverein, officieel geopend op 24 maart 2002, staat voor een hypermoderne multifunctionele evenementenhal met een multifunctionele arena en werd ontworpen door de gerenommeerde architect Scarpa. Typische kenmerken van de bouwwerk zijn o.a. de overspanningen, het interieur en de pylonen. Door haar flexibele infrastructuur is De Soeverein dé ideale oplossing voor meerdere toepassingen : van een vergadering of kleinschalig seminarie tot beurzen en grootse sportieve of culturele evenementen. Enkele cijfergegevens geven een kleine indruk van dit kwaliteitsvol openbaar gebouw : 3.283 zitplaatsen op tribunes (vaste, loges en verplaatsbare) en 3.392 zitplaatsen op de sportvloer (of 5000 staanplaatsen) geven een zitcapaciteit van 6.675 plaatsen, 275 m² cafétaria, 640 m² vergader- en conferentiezalen, 3 liften en 5.276 m² sportvelden.

Stedelijk sportcentrum De Soeverein
Naast de schitterende accommodatie van Topevenementenhal De Soeverein zijn er nog vele sport- en ontspanningsmogelijkheden aanwezig op het stedelijk sportcentrum. Dit sportgebied bestrijkt 26 ha midden in een Kempens duin- en boslandschap en omvat een voetbalstadion met overdekte tribunes en kantines, een atletiekveld met Olympische piste, 3 ha kinderspeeltuin en een modern cafetaria met zonnig terras, 8 tennisterreinen, 2 basketbalvelden, 2 volleybalvelden, minigolf en een verwarmd overdekt zwembad. Extern bevinden zich achter De Soeverein nog een openluchtmanege, 6 voetbalvelden en een fit-o-meter van 2 kilometer.

Buitenspeeltuin
De speeltuin werd in 1962 aangelegd in het stedelijk sportcentrum en heeft tot op vandaag aan menig kind een nuttig tijdverdrijf en een aangenaam speelplezier kunnen bieden.
Begin de jaren ’90 besliste het stadsbestuur de speeltuin in verschillende fasen te renoveren. Sedertdien zijn de meeste oudere speeltuigen vervangen en werden ondermeer wandelpaden in de speeltuin aangelegd.
Naar aanleiding van de nieuwe wetgeving rond de veiligheid van speeltuinen en -toestellen werden ondertussen de laatste toestellen verwijderd die niet meer beantwoordden aan de huidige veiligheidsnormen.
Reden te meer om dit jaar de nodige budgetten te voorzien voor de aankoop van nieuwe speeltoestellen. Daarbij werd in het kader van “het jaar van de gehandicapten” geopteerd voor een aantal geïntegreerde speeltuigen die een betere toegankelijkheid voor het minder-valide kind moeten mogelijk maken. Daarnaast wordt er geïnvesteerd in de renovatie van de oude wandelpaden, mindervalide-toiletten en een overdekte fietsenstalling.
De stedelijke speeltuin is rustig en in een bosrijke omgeving gelegen in de Sportveldenstraat. Bij mooi weer kan er gegeten worden aan de picknicktafels in openlucht of kan er een drankje besteld worden in het aanpalende cafetaria.

Klimwanden
In de evenementenhal zijn 2 indoor-klimmuren aanwezig, met telkens 3 routes voor beginnelingen en gevorderden. De klimmuren zijn 12 m hoog.

Zwembaden
Lommel heeft één stedelijk overdekt zwembad en is ook gelegen in het stedelijk sportcentrum. Het omvat een 25-meter bad, een instructiebad en een glijbaanbad voor de 35 m lange glijbaan. Daarnaast is er een cafetaria met terras. Ook het Center Parcs De Vossemeren geeft een mogelijkheid aan ééndagstoeristen om te zwemmen in de Aqua Dome.
Jeugdgroepen en families vinden het bij mooi weer fijn om in openlucht te zwemmen zoals in de recreatieparken Blauwe Meer en Aqua Paradiso.

De Watering of de Vloeiweiden op Lommel-Kolonie
Lommel-Kolonie is ontstaan door de aanleg van het Maas-Scheldekanaal. Tussen 1847 en 1849 vatte de staat een plan op om in de Kempen de grond vruchtbaar te maken.
De staat gaf dus opdracht om slootjes te graven vanaf het Maas-Scheldekanaal tot de huidige watering. Door slootjes en sluizen werd het hele gebied bevloeid en er werd vooral gras op gewonnen.
De staat liet eveneens 20 boerderijen zetten evenals een pastorij en een school. De hoeven zelf stonden langs de aanvoersloot voor de bevloeiingswerken in de watering.
Zodoende werd de "Colonie Agricole" een volwaardig gehucht dat niet zoals andere gehuchten gegroeid is maar op een bepaald moment ontstaan is nl. in 1850.
Na één jaar experimenteren trokken vele mensen terug naar hun heimat. De Watering en bestaande woningen werden opgekocht door drie particulieren. Deze drie heren verkochten de watering aan de fabriek Union Alumetière. De hoeven werden door particulieren gekocht en gerestaureerd.
Union Alumetière beplantte de watering met canadapopulieren. Deze bomen worden gebruikt om lucifers te maken en kistjes waar o.a. fruit en groenten in liggen.
In 1976 werd het gebied opgekocht door de gemeente Lommel. Thans is de watering een beperkt toegankelijk natuurgebied. Er zijn 117 vogelsoorten geteld en diverse planten en kruiden. Geleide wandelingen kan je elke eerste zondag van de maand maken. Groepen kunnen er ook terecht op andere dagen, als ze ten laatste drie weken vooraf een aanvraag doen bij Toerisme Lommel.

Museum Wateringhuis
Het museum Wateringhuis bevat een tentoonstelling over het ontstaan van “De Watering” en over de fauna en flora van het waardevolle natuurgebied.
Open elke eerste zondag van de maand en elke zondag van juni, juli, augustus en september van 14.00 tot 18.00 uur. Groepen kunnen hier terecht op aanvraag bij Toerisme Lommel.

Luna's Iijsstadion
Op 9 oktober 1987 was de officiële opening van het overdekte stadion met een betonnen oppervlakte van 5.126 m² met daaronder een vloerverwarming, een isolatie en daarop 45 km. buizen voor de bevriezingsinstallatie met 250.000 liter water, die bevroren wordt. Dit geeft een ijsoppervlakte van 46 m breed en 80 meter lengte.
Volgende sporten zijn mogelijk: kunstschaatsen, ijsdansen, discodansen, hardrijden, shorttrac en alle soorten wedstrijdschaatsen.
Er is een cafetaria en restaurant met 500 zitplaatsen en uitzicht op de schaatsbaan. Parkeergelegenheid voor 600 auto's.