Museum voor Natuurwetenschappen
Vautierstraat 29
1000 Brussel
www.natuurwetenschappen.be
info@natuurwetenschappen.be
info dag en nacht : 02 627 42 38
Info en reserveringen voor schoolgroepen : 02 627 42 52

1. Galerij van de Dinosauriërs De Iguanodons zijn terug in hun vertrouwde Janletvleugel van het Museum. En het is echt een beetje thuiskomen want dit gebouw werd volledig gerenoveerd en zoveel mogelijk in zijn authentieke toestand hersteld. Heel het gelijkvloerse niveau en zelfs een deel van het ondergrondse niveau worden nu voorbehouden voor wat de grootste tentoonstelling over dinosauriërs van Europa belooft te zijn! Met de modernste presentatietechnieken richten we onze schijnwerpers op maar liefst 35 complete skeletten, zowel originelen als afgietsels. Verbaas je over de lengte van Diplodocus, schrik niet van Tyrannosaurus rex, laat je vertederen door Maiasaura, sta oog in oog met Triceratops, Stegosaurus, Velociraptor en nog vele andere. Daarnaast tonen we nog veel meer (vaak authentieke) dinosaurusfossielen waaronder schedels, eieren, skeletfragmenten, pootafdrukken, maar ook fossielen van hun tijdgenoten zoals schildpadden, ammonieten, primitieve zoogdieren… De tentoonstelling is opgebouwd rond drie thema’s: De zone Onder onze voeten voert je eerst mee naar Bernissart en de fabuleuze ontdekking van de iguanodons. Daarna zal je merken dat fossilisatie een complex fenomeen is en tenslotte onthullen de opgravingen in Kundur, Bayan Mandahu en Bernissart heel wat gegevens over dinosauriërs. In de tweede zone Dinosauriërs, levende dieren belichten we hun levenswijze: houding, voeding, verplaatsingen en migraties, voortplanting, communicatie en aanval en verdediging. In Nog steeds bij ons? tenslotte volgen we de evolutie van de dinosauriërs vanaf hun verschijnen op het einde van het Trias tot niet alleen de meteorietinslag op het einde van het Krijt, maar zelfs tot op vandaag! Met een bezoek aan deze galerij waan je je echt in de tijd van de dinosauriërs. Niet te missen! Educatieve omkadering Voor een meer dan geslaagd groepsbezoek kan je terecht bij de educatieve dienst voor een rondleiding, een atelier of voor het geheel nieuwe aanbod: het Paleolab (zie volgende katern)! Educatieve documenten op www.natuurwetenschappen.be/educa Werkblaadjes in vier moeilijkheidsgraden geven meer diepgang aan een vrij bezoek. Het didactische dossier geeft groepsbegeleiders alle nuttige informatie voor een degelijke voorbereiding en kennis ter zake.

3. Algemene rondleidingen

Ooit al recht in de ogen van een T-rex gekeken? Of zou je wel eens in de huid van een Neanderthaler willen kruipen? Verken je liever de rijkdom aan leven rondom jou of net ver weg? Voel je graag de scherpe kantjes van mineralen? Dat kan allemaal in het museum! Onze gidsen maken van een thematische rondleiding een boeiende ontdekkingstocht, aangepast aan de leeftijd van de deelnemers.

Duur: 75 min.
minimumleeftijd: 8 jaar (derde leerjaar), tenzij anders vermeld
1 gids per 15 personen

Thema’s

Dinosauriërs: een indrukwekkend overzicht van opgraving over levenswijze tot evolutie en uitsterven van deze fossiele reuzen in een gloednieuwe galerij.
Prehistorie: vergezel onze voorouders en de Neanderthalers met speer en vuursteen toen er nog mammoeten en andere ijstijddieren rondliepen.
Insecten en vivarium: ontdek de dierenwereld op zes poten in al zijn diversiteit en sta daarna oog in oog met de koelbloedigen onder de dieren.
Dieren in de stad – Beestige Buren: een leuke verkenningstocht met gekende en minder gekende dieren die zich in de stad thuis voelen.
Zoogdieren: laat je verrassen door de verscheidenheid en het aanpassingsvermogen van de zoogdieren waartoe ook jij behoort.
Walvissen en dieren van Noord- en Zuidpool: onze walvisskeletten verraden veel over hun levenswijze. We maken daarna de verschillen van beide poolgebieden duidelijk.
Bedreigde diersoorten: uitsterven is van alle tijden, soms door natuurlijke oorzaken, maar nu vaak door toedoen van de mens. Gelukkig is er nog het CITES-verdrag.
Overzicht ongewervelde dieren: van ééncellige dieren tot geleedpotigen, over sponzen, holtedieren, wormen, weekdieren en stekelhuidigen. Een bonte boel. (vanaf 12 jaar)
Evolutie van de mens: de evolutionaire reis van Australopithecus tot Homo, vanuit Afrika tot over de hele wereld, van werktuiggebruiker tot werktuigmaker. (vanaf 16 jaar)
Mineralen: raak wegwijs uit kristalstructuren en herken vanaf nu elk mineraal aan zijn kleur, streep, glans en hardheid. (vanaf 16 jaar)
Overzicht van het museum: hoogtepunten van de collecties doorheen de talrijke zalen van het museum. (vanaf 12 jaar)

4. Dierenverhalen

In een spannend verhaal over dieren die je in ons museum kan tegenkomen, laat de verteller de kleinste bezoekers een leuk avontuur meemaken. Daarna zoeken we de helden uit ons boek in onze museumzalen op en vergelijken we de werkelijkheid met het fantasieverhaal. Achteraf kunnen de kinderen hun verbeelding loslaten in een knutsel- of kleuropdracht.
Duur: 1 uur
enkel voor 5-8 jarigen (derde kleuterklas tot tweede leerjaar)
maximaal 15 kinderen per verteller

Thema’s

Dino’s: heel wat spannende avonturen van deze fascinerende dieren
Prehistorie: de kleine mammoet Hannibal als de held uit de ijstijd
Insecten: belevenissen van kriebelbeestjes zoals luizen, lieveheersbeestjes of vlinders.
Zoogdieren: leuke avonturen van beren, varkens, zebra’s en nog veel meer

5. Natuurateliers

De Natuurateliers brengen jongeren op een creatieve manier in contact met de natuur en het verre verleden van mens en dier. Samen met de animator verkennen de jongeren het onderwerp eerst in de betreffende museumzalen. Daarna volgt een actieve en intensieve beleving in een atelier of soms zelfs buiten het museum of in het park.

Duur: 2 uur – thema’s zijn leeftijdgebonden – maximaal 20 deelnemers per groep (soms kunnen twee groepen tegelijk deelnemen)

Thema’s

Leeftijdaanduiding: K = kleuters, B = basisonderwijs, S = secundair onderwijs

Dino’s (K3-B2): eerst verken je de dino’s in de galerij, maar dan graaf je ze zelf uit en wek je ze tot leven in een klei- of kleuractiviteit.
Dino’s + (B3-S2): leer alles wat een paleontoloog moet weten bij onze dinosauriërs en maak dan je eigen fossielafgietsel!
Dieren van de poolgebieden (K3-B6): er leven meer dieren in deze barkoude wereld dan je denkt. Kan je ze ook knutselen?
Noordzee (B1-B6): bekijk het leven in en aan de Noordzee van wel heel dichtbij en ga met een zelf ineengeknutseld zeesouvenir naar huis.
Dieren in de stad (B1-B2): leer je beestige buren kennen, leg hun sporen vast in gips en ontdek ze in het park rond het museum.
Roofvogels (B1-S4): je hangt niet alleen de uil uit, maar doorsnuffelt hun braakballen op zoek naar hun prooien.
Insecten (B1-S4): je ontsluiert de geheimen van de kriebelwereld op zes poten, maakt insecten live mee en knutselt er een.
Prehistorie (B4-S2): leef als je voorouders uit de ijstijd: jaag met de speerdrijver, leer vuur maken en maak prehistorische kunst.
Natuurlijke cosmetica (S3-S6+): word een toekomstig parfumeur en stel in het labo je eigen tonic, crème, bodymilk en bruisbal samen.
Fossielen (B1-S2): je verkent de rijke wereld aan fossielen uit alle tijden, vooraleer je werk maakt van je eigen fossielafgietsel.
Fossielen + (S3-S6+): niet alleen fossielen bekijken, maar ze ook hanteren en als een volleerd paleontoloog determineren.
Gesteenten (S1-S2): met het nodige materiaal en eenvoudige proefjes leer je gesteenten kennen in het atelier, maar ook binnen en buiten het museum.
Gesteenten + (S5-S6+): we maken je vertrouwd met de kenmerken van gesteenten zodat je ze kan determineren binnen en buiten het museum.
Mineralen (B1-S2): vergeet nooit meer wat een mineraal is. Kenmerken en kristalstructuren van mineralen op een leuke manier uitgelegd.
Mineralen + (S5-S6+): streep, hardheid, dichtheid, … worden vertrouwde begrippen. Ze helpen je mineralen determineren in geen tijd.
Evolutie van de mens (S5-S6+): maak kennis met de nieuwste theorieën en neem je verleden in handen tijdens een practicum met schedels, werktuigen en vuur.

Ateliers voor blinden

Blinden en slechtzienden verkennen een boeiende, onbekende leefwereld in deze speciale tast- en doeateliers.

Duur: 2 uur – zonder eigen extra begeleiders: maximum 5 deelnemers per gids

Thema’s

Dino’s: voel als echte paleontologen de fossielen van dinosauriërs en andere prehistorische dieren door je vingers glippen.
Noordzee: schelpen, meeuwen, haaientanden, zeesterren, sponzen, kwallen…. Je waant je al aan zee met deze kustbewoners.
Prehistorie: leef je uit als een jager-verzamelaar en maak kennis met de mammoet en andere ijstijddieren

6. Natuurexploraties

Onze animatoren nemen je ook buitenshuis op sleeptouw. Met de natuurexploraties ontdek je de natuur en het verre verleden van mens en dier op een actieve en niet alledaagse wijze.

Verloop

Groepen van maximum 50 personen kunnen een begeleide studie-uitstap aanvragen. De groep zorgt zelf voor de bus. Onze animatoren worden door de bus op een afgesproken plaats opgepikt of er is een afspraak bij het vertrekpunt. Ze zorgen voor een gepaste educatieve omkadering.

Duur: 1 dag – minimumleeftijd: 10 jaar (tenzij anders aangegeven)

Aanbod

Tussen Samber en Maas
Exploratie met nadruk op geologie en fossielen. Je bezoekt de verlaten natuursteengroeve Beauchateau te Senzeille waar je de lokale Belgische rode marmersteen ontmaskert als een bioherm, je zoekt fossielen in Boussu-en-Fagne, je beleeft de karstverschijnselen te Nismes van nabij...

Het secundair: dino's en Co
Avontuurlijke exploratie waarbij je de iguanodons opzoekt in Bernissart, het dorp waar ze ontdekt zijn. Daarna dool je doorheen lagen uit het secundair in een verlaten ondergrondse fosfaatgroeve te Cuesmes. Paleontologie en geologie gaan bij deze excursie hand in hand met biologie en industriële archeologie.

Laat de stenen spreken
Paleontologie en archeologie vormen de hoofdmoot van deze exploratie. Je daalt af in de silexmijnen van Spiennes net zoals de prehistorische mens tijdens het Neolithicum. Je blijft daarna ondergronds, nu tussen lagen van het secundair in een verlaten fosfaatgroeve te Cuesmes waar je van dichtbij geologische en paleontologische fenomenen ervaart. (vanaf 12 jaar)

Neanderthalers in België
Exploratie die je onderdompelt in de leefwereld van de Neanderthalers. Je bezoekt de beroemde Neanderthalergrot van Spy waar we je leren leven zoals toen. In de grot van Sclayn zie je hoe archeologen nog dagelijks de geheimen van toen proberen te ontsluieren.

Meer informatie over het programma en de inhoud van de exploraties kan je verkrijgen bij: natuurateliers@natuurwetenschappen.be of 02 627 44 40.

7. Bezoeken achter de schermen

Verken het museum achter het museum met een speciale rondleiding of atelier. Zo krijg je een uniek inzicht in de ongekende werking achter de schermen.

Een tijdige aanvraag is nodig om deze bezoeken te kunnen organiseren!

Rondleiding

Open samen met de gids de voor het publiek gesloten deuren achter de vitrinekasten. Betreed zo een ongekende wereld aan collectiestukken en leer een onderzoeksproject van onze wetenschappers kennen.

Duur: 75 min. – minimumleeftijd: 14 jaar (derde secundair) – max. 15-20 deelnemers

Atelier

Ontmoet de rijkdom aan collecties in onze unieke bewaarplaatsen, betreed de onderzoekslaboratoria van de wetenschappers en zet zelf je eerste stappen in de wereld van het onderzoek. Beleef de natuurwetenschappen met een keuze uit deze thema’s: geologie – ongewervelden – prehistorisch leven

Duur: 2 uur – minimumleeftijd: 14 jaar (derde secundair) – max. 15-20 deelnemers

8. Goed om weten

Lunchen in het museum

Groepen krijgen een keuze tussen
• De picknickruimte: voor groepen die hun eigen picknick meebrengen. Reserveren is voortaan verplicht op 02-627 42 52. Automaten met gezonde drankjes en versnaperingen zijn er voorzien.
• Dino Café: voor groepen die graag daar een lunchbox, een tussendoortje of een vieruurtje willen bestellen. Geen eigen picknick! Reserveren op 02-627 42 52. Meer informatie op onze website.

Picknicken buiten deze afgebakende zones (in de gangen, op de trappen, bij de vestiaire...) is niet toegelaten.

Werkbladen

Jonge bezoekers halen meer uit een (vrij) bezoek met behulp van een werkblad. Voor de meeste thema’s in het museum is een werkblad beschikbaar. Een onderverdeling in niveau 1 tot en met 4 geeft de moeilijkheidsgraad aan. Werkbladen kan je van onze website afhalen en volgens eigen behoeften combineren. Je kan ook een versie op papier aanvragen bij de educatieve dienst.

Didactische stage
Voor toekomstige leerkrachten

Een groepsstage omvat een inleidende kennismaking met het KBIN als wetenschappelijke instelling en informatie over de publiekswerking, gevolgd door een rondleiding ‘overzicht van het museum’ met de nadruk op didactische aspecten. Duur: halve dag.
Individuele stage: één week stage (ma-vr) voor maximaal 5 studenten van het 3de jaar lerarenopleiding (vak biologie). De studenten voeren observatie- en begeleidingsopdrachten uit en doen zelfstandig werk.
Meer info in de lerarenkamer op onze website.

Wist je dit al?

De Vlaamse Gemeenschapscommissie geeft aan Nederlandstalige Brusselse lagere en secundaire scholen die deelnemen aan een begeleid programma van de educatieve dienst van het museum een leerlinggebonden toelage. Meer info op www.bop.vgc.be/onderwijs/projectenboek/index.html.

Groepen kunnen voor een bezoek aan de galerij van de dinosauriërs een B-dagtrip (nr 273) aanvragen op 09 241 23 68 of groepen.nationaal@b-rail.be
Je krijgt dan een voordelige combinatieprijs voor het vervoer en de toegang. Groepen die met een B-dagtrip wensen te komen, dienen eerst bij het museum te reserveren, vooraleer hun treinreis vast te leggen.

9. Bezoekinfo
Info dag en nacht: 02 627 42 38 – info@natuurwetenschappen.be – www.natuurwetenschappen.be

Wegwijs
Museum: Vautierstraat 29, B-1000 Brussel
Op- en afstapplaats (school)bussen: Waversesteenweg 260, B-1050 Brussel
Trein: station Brussel-Luxemburg (op 5-10 min.)
Metro lijn 1 halte Maalbeek – lijn 2 halte Troon (op 15 min.)
Bus MIVB 34 en 80 halte Museum (op 2 min.) | 38 en 95 halte Parnassus (op 5-10 min.)

Openingstijden

Vanaf 27 oktober 2007:
- Dinsdag tot en met vrijdag
9.30 tot 16.45 uur
tijdens herfst-, kerst-, krokus- en paasvakantie: 10 tot 18 uur
- Zaterdag en zondag
10 tot 18 uur

Sluitingsdagen: elke maandag, 1 januari, 1 mei, 25 december

Groepstarieven

Toegang

Eén begeleider gratis per groep van 15 personen
Gratis toegang voor leerkrachten op vertoon van hun lerarenkaart
Gratis toegang elke eerste woensdag van de maand vanaf 13 uur

Rondleidingen

Natuurateliers
Per deelnemer € 3 bovenop toegangsprijs

Paleolab
Paleolab bezoek (75 min) € 35 per groep van 15 personen
Paleolab atelier (2 uur) € 3 per deelnemer bovenop toegangsprijs

Exploraties

Alle toegangen en de begeleiding van de animatoren van het museum en van de sites ter plaatse zijn in de prijs inbegrepen.

Reserveren
• Reserveren is verplicht voor groepsbezoeken. Telefoneer hiervoor naar 02 627 42 52 (werkdagen van 9 tot 12 uur en van 13 tot 16.30 uur).
• Geen reserveringen mogelijk per brief, fax of e-mail!